Experiment · 16,1 km door Tilburg · zondag 27 september 2026
Levert één zin met een reden meer high fives op?
Het experiment uit 1978
Een reden, zelfs een lege, deed mensen vaker ja zeggen
Psycholoog Ellen Langer liet onderzoekers vragen of ze voor mochten bij het kopieerapparaat. Soms zonder reden, soms met een echte reden, soms met een reden die nergens op slaat.
Een lege reden werkte bijna net zo goed als een echte. Maar alleen bij een kleine vraag.
Percentage dat iemand voor liet gaan bij het kopieerapparaat, New York, 1978
Gok eerst: hoeveel procent zei ja op de lege reden?
Let op. In 1985 probeerde Valerie Folkes dit te herhalen. In twee van haar drie studies lukte dat niet: mensen letten wel degelijk op wát de reden is. Daarom test ik het zelf, langs de kant van de weg. Folkes (1985), Journal of Personality and Social Psychology 48(3), 600–604.
Toon de cijfers als tabel
| Verzoek | Zonder reden | Lege reden | Echte reden |
|---|---|---|---|
| Kleine vraag | 60% (n = 15) | 93% (n = 15) | 94% (n = 16) |
| Grote vraag | 24% (n = 25) | 24% (n = 25) | 42% (n = 24) |
Bron: Langer, E., Blank, A. & Chanowitz, B. (1978). The mindlessness of ostensibly thoughtful action. Journal of Personality and Social Psychology, 36(6), 635–642. Tabel 1, experiment 1. Gecontroleerd tegen het artikel op 25 september 2026.
De regels
Vooraf vastgelegd, zodat ik achteraf niets kan bijsturen
Deze regels staan hier vóór de start. Na zaterdag 26 september, 17:00 verander ik er niets meer aan. Welke kant kilometer 1 krijgt, bepaalt een munt vóór de start. Dat film ik.
-
Bij elk kilometerbord draai ik het bordje om. Een munt bepaalt of kilometer 1 kant A of B is; daarna wisselt het.
-
Bij beide kanten doe ik precies hetzelfde: zoveel mogelijk langs de kant, hand op dezelfde hoogte, niks roepen.
-
Elke aanraking telt: high five, low five of boks.
-
Ik vergelijk per twee kilometer: 1 en 2, 3 en 4, tot en met 15 en 16. Acht paren, telkens bijna dezelfde plek en hetzelfde publiek. De laatste 100 meter tellen niet mee.
-
B wint duidelijk als B in minstens 6 van de 8 paren meer high fives krijgt én in totaal minstens 20% meer. Anders meld ik: geen duidelijk verschil. En als A wint, meld ik dat net zo hard.
De uitslag
Wat de telling zegt, volgens die regels
Standaard per paar, want de regel vergelijkt paren. Per kilometer zie je elke flip.
De telling volgt na zondag
High fives per kilometerpaar · A = zonder reden, B = met reden
Toon de telling per kilometer
| Km | Kant | High fives | Notitie |
|---|---|---|---|
| 1 | volgt | wordt geteld | |
| 2 | volgt | wordt geteld | |
| 3 | volgt | wordt geteld | |
| 4 | volgt | wordt geteld | |
| 5 | volgt | wordt geteld | |
| 6 | volgt | wordt geteld | |
| 7 | volgt | wordt geteld | |
| 8 | volgt | wordt geteld | |
| 9 | volgt | wordt geteld | |
| 10 | volgt | wordt geteld | |
| 11 | volgt | wordt geteld | |
| 12 | volgt | wordt geteld | |
| 13 | volgt | wordt geteld | |
| 14 | volgt | wordt geteld | |
| 15 | volgt | wordt geteld | |
| 16 | volgt | wordt geteld |
Bron: eigen telling per kilometer van de video, wie telt: volgt. Regels vastgelegd vóór de start.
Eerlijk is eerlijk
Wat deze test wel en niet zegt
- De reden was ook grappig. Of de reden werkte of de grap, kan ik niet helemaal scheiden.
- Dit is één run, geen laboratorium.
- Wie telt, zet ik hier na de race: liefst iemand die niet weet welke kant voor stond.
- Gezichten van toeschouwers maak ik onherkenbaar in alles wat ik publiceer. De ruwe beelden verwijder ik na het tellen.
Wat dit betekent voor je knop
Eén zin naast je knop
Wat dit voor je knop betekent, schrijf ik hier na de uitslag. Mijn voorspelling: B wint. Een high five is een kleine vraag, en juist bij kleine vragen werkte Langers 'omdat' het sterkst.
Mist jouw knop een reden?
In de Belofte-check kijk ik naar je knoppen, je belofte en de weg tot je formulier. Binnen 48 uur na betaling weet je waar het lekt.
- Je betaalt pas na mijn mail
- €450 eraf als je doorgaat
- Je zit nergens aan vast tot je betaalt